مزیت زیروکلاینت نسبت به کامپیوتر

سازمان‌ها همیشه به دنبال راهکارهایی هستند که هزینه‌ها را کاهش دهند، مدیریت سیستم‌ها ساده‌تر شود و امنیت داده‌ها بالاتر برود. زیروکلاینت (Zero Client) یکی از این راهکارهاست؛ دستگاهی کوچک و کم‌مصرف که کاربران را از طریق شبکه محلی (LAN) به ماشین‌های مجازی متصل می‌کند و لوازم جانبی مانند نمایشگر، موس و کیبورد از طریق USB به آن وصل می‌شوند.

در این مقاله به بررسی دقیق مزایای زیروکلاینت نسبت به کامپیوترهای دسکتاپ می‌پردازیم و نشان می‌دهیم چرا بسیاری از شرکت‌ها به این راهکار روی آورده‌اند.

زیروکلاینت چیست؟

• کامپیوتر بدون پردازنده و هارد داخلی: تمام پردازش‌ها روی سرور انجام می‌شود.

• صرفه‌جویی در مصرف انرژی: به دلیل نبود قطعات پردازشی و ذخیره‌سازی داخلی.

• مدیریت متمرکز آسان: نصب نرم‌افزار و به‌روزرسانی‌ها به راحتی روی سرور انجام می‌شود.

• امنیت بالاتر: داده‌ها روی سرور ذخیره می‌شوند و در صورت خراب شدن یا دزدیده شدن دستگاه، اطلاعات محافظت می‌شوند.

با ادامه مقاله، مزایای زیروکلاینت نسبت به کامپیوترهای دسکتاپ را بررسی می‌کنیم و نشان می‌دهیم چگونه این دستگاه کوچک می‌تواند نقش بزرگی در محیط‌های کاری ایفا کند.

سرور چیست؟

برای درک بهتر عملکرد زیروکلاینت، ابتدا کمی درباره سرورها توضیح می‌دهیم:

• پردازنده‌های قدرتمند و چند هسته‌ای: امکان پردازش همزمان چندین کاربر.

• RAM بالا و هاردهای بزرگ: ذخیره و پردازش داده‌ها به صورت مرکزی.

• حفاظت از داده‌ها با RAM ECC: خطاهای حافظه شناسایی و اصلاح می‌شوند، بنابراین اطلاعات حساس امن می‌مانند.

سرورها در پس‌زمینه کار می‌کنند و زیروکلاینت‌ها صرفاً نمایش و انتقال تصویر را انجام می‌دهند. این ساختار باعث می‌شود هزینه‌های انرژی، نگهداری و پشتیبانی به شدت کاهش یابد.

سرور مناسب زیروکلاینت

استفاده از RAM های ECC در سرورها

RAM ECC یا Error-Correcting Code حافظه‌ای است که قادر است خطاهای داده‌ای را تشخیص و اصلاح کند. این ویژگی باعث می‌شود سیستم در برابر از دست رفتن یا آسیب داده‌ها مقاوم شود، به‌خصوص در محیط‌هایی که پردازش داده حیاتی است، مثل سرورها و مراکز مالی یا پروژه‌های Big Data.

سرورها معمولاً از اسلات‌های حافظه بیشتری برخوردارند و می‌توانند RAM ECC اضافه کنند. این کار پایداری سیستم را بالا می‌برد و امکان استفاده از سرور به عنوان یک منبع ذخیره‌سازی مرکزی را فراهم می‌کند.

با وجود هزینه اولیه بالا، سرورها با RAM ECC برای استفاده خانگی مناسب نیستند. اما وقتی یک سازمان از زیروکلاینت‌ها به همراه سرور استفاده می‌کند، حتی برای ۱۰ کاربر، هم هزینه‌ها مدیریت‌پذیر می‌شود و هم امنیت و پایداری سیستم تضمین می‌گردد.

هزینه خرید دستگاه:

فرض کنیم یک سازمان به ۱۰ سیستم با مشخصات متوسط نیاز دارد.

سرور ایده‌آل در این حالت شامل ۳۲ گیگابایت رم و دو هارد SAS با ظرفیت ۱۴۶ گیگابایت خواهد بود.

زیروکلاینت‌ها در بازه قیمتی ۲۵۰ هزار تا ۲ میلیون تومان موجود هستند؛ در این مثال، فرض می‌کنیم یک زیروکلاینت با قیمت متوسط ۸۵۰ هزار تومان خریداری می‌کنیم.

کامپیوتر پیشنهادی نیز دارای مشخصات Core i3، هارد SSD با ظرفیت ۱۲۰ گیگابایت و ۴ گیگابایت رم است.

هزینه خدمات شبکه

همانطور که مشاهده کردید؛ قیمت اولیه خرید یک زیروکلاینت به همراه یک سرور نسبت به کامپیوتر اصلا مقرون به صرفه نمی‌باشد، ولی با افزایش تعداد کاربران میبینیم که تجهیز یک سازمان با خرید تعداد 10 زیروکلاینت و یک سرور متوسط، حدود 13,500,000 تومان و خرید 10 کامپیوتر مستقل متوسط حدود 35,000,000 تومان می‌شود!!!! چون در زیروکلاینت چه برای یک کاربر و چه برای 100 کاربر فقط یک سرور لازم است!

این آمار نشان از برتری کامل و هزینه خرید اولیه پایین زیروکلاینت نسبت به کامپیوتر است.

هزینه‌های مربوط به تامین قطعات:

طبق معمول هر سازمانی بعد از مدتی نیاز به ارتقاء سیستم های خود دارد، مثل افزایش حافظه داخلی سیستم‌ها و یا ارتقاء  RAM آنها  و یا به طور مثال نصب  Wi-Fi در سیستم کاربران.

اکثر زیروکلاینت‌ها همانند تین کلاینت‌ها دارای قطعه سخت افزاری Wi-Fi بر روی برد خود هستند و دوباره نیاز به نصب و راه اندازی آن را ندارند؛ ولی برای کامپیوترها باید این قطعه خریداری و نصب شود. (هزینه اضافی)

به طور مثال ما سیستم‌های استفاده شده در این مقاله را به شرح زیر ارتقاء میدهیم.

در سرور :

ارتقاء هارد سرور و اضافه کردن یک هارد SAS 1.2TB دیگر به سرور!

اضافه کردن دو عدد رم 16 گیگابایتی ( 32G Ecc ) به سرور

در کامپیوتر:

ارتقا هارد به 500 گیگابایت HDD

اضافه کردن 4 گیگابایت رم

نصب Wi-Fi

نمودار زیر، نمودار هزینه مربوط به تامین قطعات در یک سیستم می‌باشد:

هزینه‌های مصرفی:

از مهمترین گزینه‌های انتخاب سیستم مناسب هزینه برق پایین آن‌ها بوده که بتوان هزینه‌های مصرفی را پایین آورد.

نمودار زیر مقایسه میزان مصرف برق و قیمت هر دو گزینه‌های مورد نظر می‌باشد:

به طور کلی هزینه برق مصرفی ماهیانه این سازمان در صورت استفاده از زیروکلاینت و سرور، 69.37056 هزار تومان و درصورت استفاده از کامپیوتر 264.2688 هزار تومان می‌شود.

هزینه پشتیبانی:

هر سیستمی نیاز به پشتیبانی دارد چه برای نگهداری و چه برای تعمیر.

در کامپیوتر:

کامپیوترها دارای فن هستند و در محیط‌های صنعتی یا پررفت‌وآمد، فن‌ها گرد و غبار بیشتری جذب می‌کنند. این گرد و غبار علاوه بر کاهش کارایی فن، روی برد سیستم نیز می‌نشیند و می‌تواند سرعت دستگاه را پایین بیاورد.
برای حفظ عملکرد مطلوب و جلوگیری از خرابی، فن‌ها نیاز دارند که به‌صورت ماهانه سرویس شوند.

در زیروکلاینت:

برخلاف کامپیوتر و لپ‌تاپ‌ها، زیروکلاینت‌ها فاقد فن هستند، زیرا تمام پردازش‌ها روی سرور مرکزی انجام می‌شود و خود دستگاه تنها وظیفه انتقال تصویر را بر عهده دارد. سرور نیز معمولاً در اتاق سرور یا رک قرار دارد و از گرد و غبار محافظت شده است، بنابراین هزینه پشتیبانی به شکل قابل توجهی کاهش می‌یابد.

زیروکلاینت‌ها نیاز به سرویس و نگهداری مداوم ندارند و در صورت پیاده‌سازی صحیح، می‌توان در کمتر از ۵ دقیقه با یک کابل شبکه و مانیتور، هر دستگاه را به سرور متصل کرد و کاربر را فعال نمود. این ویژگی باعث می‌شود هزینه پشتیبانی تقریباً صفر شود و نیاز به نیروی فنی دائم برای نگهداری سیستم‌ها حذف شود، که در نتیجه صرفه‌جویی قابل توجهی در بودجه سازمان ایجاد می‌کند.

چه زمانی زیروکلاینت نیاز است؟

نتیجه‌گیری 

زیروکلاینت‌ها در مقایسه با کامپیوترهای سنتی مزایای عملی و ملموسی دارند که آنها را برای محیط‌های کاری کوچک و بزرگ بسیار مناسب می‌کند. مهم‌ترین این مزایا عبارتند از:

• صرفه‌جویی در هزینه‌ها: هزینه اولیه خرید زیروکلاینت‌ها کمتر است و نیاز به تعویض یا تعمیر قطعات سخت‌افزاری کاهش می‌یابد، چون پردازش‌ها روی سرور مرکزی انجام می‌شود.

• مدیریت ساده‌تر: همه دستگاه‌ها از یک سرور مرکزی مدیریت می‌شوند، به‌روزرسانی‌ها و نرم‌افزارها راحت‌تر اعمال می‌شوند و مشکلات کاربران سریع‌تر رفع می‌شوند.

• امنیت بالاتر: داده‌ها روی سرور نگهداری می‌شوند؛ حتی اگر یک زیروکلاینت خراب یا به سرقت برود، اطلاعات حساس همچنان امن باقی می‌مانند.

• بهره‌وری و کارایی: کاربران به سرعت به منابع و نرم‌افزارها دسترسی پیدا می‌کنند بدون اینکه کندی سیستم تجربه کنند، چون پردازش سنگین روی سرور انجام می‌شود.

در مجموع، زیروکلاینت‌ها گزینه‌ای ایده‌آل برای سازمان‌هایی هستند که می‌خواهند هم هزینه‌ها را کاهش دهند، هم مدیریت و امنیت سیستم‌ها را بهبود بخشند و هم کارایی کاربران را افزایش دهند. انتخاب یک زیروکلاینت مناسب به نیاز واقعی سازمان بستگی دارد و با برنامه‌ریزی صحیح می‌توان یک محیط کاری پایدار، امن و کم‌هزینه ایجاد کرد.

بهترین زیروکلاینت‌ها برای محیط‌های آموزشی